ನಿಮ್ಮ ಸರ್ವೇ ನಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ‘ಖರಾಬು’ ಭೂಮಿ ಇದೆಯೇ? ಈ ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದ್ರೆ ಜಮೀನು ಕೈ ತಪ್ಪುತ್ತೆ.! – Bad Land

ರೈತ ಬಾಂಧವರೇ ಗಮನಿಸಿ, ನಿಮ್ಮ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟೇ ಎಕರೆ ಜಮೀನಿರಲಿ, ಅದರ ಪಹಣಿ (RTC)ಯನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿ. ಅಲ್ಲಿ ‘ಖರಾಬು’ (Kharab Land) ಎಂಬ ಕಾಲಂ ಇರುತ್ತದೆ. ಬಹಳಷ್ಟು ರೈತರು ಅಥವಾ ಭೂ ಮಾಲೀಕರು ಇದನ್ನು ಕೇವಲ ‘ಬಂಜರು ಭೂಮಿ’ ಎಂದು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಈ ಖರಾಬು ಭೂಮಿಯ ಬಗ್ಗೆ ನಿಮಗೆ ಸರಿಯಾದ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಮುಂದೆ ಕಾನೂನು ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ.

ಖರಾಬು ಭೂಮಿ ಎಂದರೇನು? ಅದರಲ್ಲಿರುವ ವಿಧಗಳಾವುವು? ನಿಮ್ಮ ಜಮೀನಿನ ಬೆಲೆ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುವುದು ಇದರ ಮೇಲೆ ಹೇಗೆ? ಇಲ್ಲಿದೆ ಕಂಪ್ಲೀಟ್ ಡಿಟೇಲ್ಸ್.

ನೋಡಲು ಒಂದೇ ಆದರೂ ಖರಾಬು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿವೆ ಎರಡು ಮುಖ

ಕರ್ನಾಟಕ ಭೂ ಕಂದಾಯ ಕಾಯ್ದೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಖರಾಬು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ವಿಧಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಿಮ್ಮ ಪಹಣಿಯಲ್ಲಿರುವುದು ಯಾವ ಖರಾಬು ಎಂಬುದು ನಿಮಗೆ ತಿಳಿದಿರಲೇಬೇಕು.

ಅ’ ಖರಾಬು (A-Kharab): ಇದು ನಿಮ್ಮ ಸ್ವತ್ತು

ನಿಮ್ಮ ಸರ್ವೇ ನಂಬರ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲೇ ಇದ್ದು, ವ್ಯವಸಾಯ ಮಾಡಲು ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲದ ಜಾಗವನ್ನು ‘ಅ’ ಖರಾಬು ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ:

• ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿರುವ ಕಲ್ಲುಬಂಡೆಗಳು.
• ದವಸ ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ಒಣಗಿಸಲು ಮಾಡುವ ಕಣ.
• ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿರುವ ಸಣ್ಣ ಗುಡಿಸಲು ಅಥವಾ ಕೊಟ್ಟಿಗೆ ಇರುವ ಜಾಗ.
• ವಿಶೇಷತೆ: ಈ ಭೂಮಿಯ ಮಾಲೀಕತ್ವ ನಿಮ್ಮದೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇದು ವ್ಯವಸಾಯಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಈ ಭಾಗಕ್ಕೆ ನೀವು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಕಂದಾಯ (Tax) ಕಟ್ಟಬೇಕಿಲ್ಲ. ಜಮೀನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವಾಗ ಈ ಭಾಗವನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಬಹುದು.

‘ಬ’ ಖರಾಬು (B-Kharab): ಇಲ್ಲಿ ಹುಷಾರಾಗಿರಿ

ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದದ್ದು. ಜಮೀನಿನ ಮಧ್ಯೆ ಅಥವಾ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬಳಕೆಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಜಾಗವಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ‘ಬ’ ಖರಾಬು ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ:

• ಸರ್ಕಾರಿ ದಾರಿ ಅಥವಾ ನಡಿಗೆ ಹಾದಿ.
• ಸಣ್ಣ ಹಳ್ಳ ಅಥವಾ ನೀರಿನ ಕಾಲುವೆ.
• ಕೆರೆ ಅಥವಾ ಸ್ಮಶಾನಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ಜಾಗ. ಎಚ್ಚರಿಕೆ: ‘ಬ’ ಖರಾಬು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ನಿಮಗೆ ಯಾವುದೇ ಹಕ್ಕಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಪಹಣಿಯಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಹೆಸರಿದ್ದರೂ, ಈ ಜಾಗವನ್ನು ನೀವು ಒತ್ತುವರಿ ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಬೇರೆಯವರಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ.

ರೈತರು ಮತ್ತು ಭೂ ಮಾಲೀಕರು ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶಗಳು:

• ಒತ್ತುವರಿ ಅಪಾಯ: ತಿಳಿಯದೆಯೋ ಅಥವಾ ಗೊತ್ತಿದ್ದೋ ನೀವು ‘ಬ’ ಖರಾಬು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮನೆ ಕಟ್ಟಿದರೆ ಅಥವಾ ಬೇಲಿ ಹಾಕಿದರೆ, ಸರ್ಕಾರ ಯಾವುದೇ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡದೆ ಅದನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
• ಖರೀದಿ ಮಾಡುವಾಗ ಎಚ್ಚರ: ನೀವು ಹೊಸದಾಗಿ ಜಮೀನು ಅಥವಾ ಸೈಟ್ ಖರೀದಿಸುವಾಗ, ಪಹಣಿಯಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಖರಾಬು ಭೂಮಿ ಇದೆ ಎಂದು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ. ಒಟ್ಟು 5 ಎಕರೆ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ 1 ಎಕರೆ ‘ಬ’ ಖರಾಬು ಇದ್ದರೆ, ನೀವು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ 4 ಎಕರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಮಾಲೀಕರಾಗಿರುತ್ತೀರಿ.
• ಪರಿಹಾರ ಧನ: ರಸ್ತೆ ಅಥವಾ ರೈಲ್ವೆ ಯೋಜನೆಗೆ ನಿಮ್ಮ ಜಮೀನು ಸ್ವಾಧೀನವಾದಾಗ, ‘ಅ’ ಖರಾಬು ಭೂಮಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ‘ಬ’ ಖರಾಬು ಭೂಮಿಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಯಾವುದೇ ಪರಿಹಾರ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ.

ನಿಮ್ಮ ಪಹಣಿಯಲ್ಲಿ ಖರಾಬು ಚೆಕ್ ಮಾಡುವುದು ಹೇಗೆ?

ನಿಮ್ಮ ಜಮೀನಿನ ಪಹಣಿ (RTC)ಯಲ್ಲಿ ಕಾಲಂ ನಂಬರ್ 3 ಅನ್ನು ಗಮನಿಸಿ. ಅಲ್ಲಿ ‘ಖರಾಬು ಭೂಮಿ’ ಎಂಬ ವಿವರವಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಅಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ ಬೇಕಿದ್ದರೆ, ನಿಮ್ಮ ಜಮೀನಿನ ‘ಆಕಾರಬಂದ್’ (Akarband) ಅಥವಾ ‘ಟಿಪ್ಪಣಿ’ (Tippani) ನಕ್ಷೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದರೆ ಖರಾಬು ಜಾಗ ಎಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ನಿಖರವಾಗಿ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಲಿಂಕ್‌ಗಳು:

ಕೊನೆಯ ಮಾತು: ಭೂಮಿ ಎನ್ನುವುದು ಬರಿ ಮಣ್ಣಲ್ಲ, ಅದು ನಿಮ್ಮ ಆಸ್ತಿ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪಹಣಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಕ್ಷರದ ಅರ್ಥ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ. ನಿಮ್ಮ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ‘ಬ’ ಖರಾಬು ಇದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುವುದು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಉತ್ತಮ.